-
Betty Ackermann
Zìtter àseklein hangt d’Betty Ackermann àm Elsassische mìt Hütt ùn Hoor. Sie reddt, schribt, sìngt ùn spìelt ùff Elsassisch. Mìt Tàlant sìngt se Vollikslìeder ùff Elsassisch ùff ìhri Àrt ùn tuet eso d’Lawesfreid vùn dëre Sproch witterschgann. Sie schribt äu Gedìchter, Schnìtzelbank ùn Lìeder bi verschìedene Gelajeheite. D’Betty màcht äu mìt, wànn’s heisst, d’Sproch de jìngere Generàtione witterschzegann: Sie tuet namli Marle fer d’Kìnder ànpàsse. Zuem Schlùss tuet se noch Sandùnge ùff Elsassisch àm lokàle Radio moderìere, fer d’Sproch ze férdere.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Dany Diemer
De Dany Diemer ìsch e ààgàschìerter Hümorischt, wie Vorstellùnge hùndertprozantich ùff Elsassisch ànbìet ùn ìm gànze Landel ùfftrìtt. Fers Elsasser Theàter setzt er sìch äu in ùn spìelt ùn brìngt Rolle zer Galtùng, wie tìef ìn ùnsere Kültür verwùrzelt sìnn. Ùff ICI Elsàss – France Radio moderìert er e dajlichi Chronik, L’humeur du jour avec Dany. De Dany ìsch äu ìm Hìlfswarik tatich ùn benùtzt do d’elsassische Kültür àls Mìttel, fer d’Solidàrität ùn s Teile ze ùnterstìtze.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Jean Haessig
De Jean Haessig ìsch e Kànon ìm Wìsse. Ìm Ràhme vùn de Àktivitäte, wo de Verein La Weinbourgeoise – Frejzitt fer Winbùri ànbìet, het er so-n-e Warikstàtt ìwwer d’Gschìcht vùn Wimbùrri geleit ùn het do verschìedeni Theme àngschnìtte: Kültür, Gsellschàft ùn Sproch. Sini Forschùnge hàn de Verein dezü gfìehrt, zwei Rùndgang ùff d’Bein ze stelle, fers Dorf ze entdecke, mìt ewwene 70 Stàtione. Do ware Orts- ùn Hoftnamme ùff Elsassisch àngann. Àm Gartnerfescht het er äu e Müsee fers ehmoliche Warikzìj mìtgegrìndt, mìt àlle Schìlder ùff Elsassisch, Ditsch ùn Frànzeesch.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Katia Reinartz & Laurence Ruscher
D’Katia Reinartz ìsch zertifizìerti Ditschlehrere. Sie lehrt d’Schìeler Ditsch àwwer màcht äu àn de Férderùng vùm Plàtte mìt, ìm Ràhme vùn de Option „Langue et culture régionales“. Zsàmme mìt de Laurence Ruscher tuet se de Schìeler, vùn de 6e bi ze de 3e bibrìnge, wie hochintrassànt s Plàtte ìsch. Sie het ùnter ànderem zwei Gsellschàftsspìeler ìns Lawe geruefe, fer d’Schìeler fer éier Sproch- ùn Kültürguet empfangli ze màche. Ìhri Àrweit troet dezü bi, d’Bìndùnge zwìsche Generàtione ze verstärike ùn d’regionàle Sproche vùm Elsàss ùn vùn Mosellothrìnge ze schìtze.
D’Laurence Ruscher ìsch àgreschìerti Ditschprofassere. Sie ùnterrìcht s Plàtte ìm Ràhme vùn de Option „Langue et culture régionales“. Zsàmme mìt de Katia Reinartz schàfft se dràn, innovàtivi ùn spànnendi Projakte ìn ìhre Schìeler vorzeschloeje. 2023 ìsch e Kochbuech mìt typische Wérter ùff Plàtt gschrìwwe worre. 2024 ìsch e zweits Bìechel rüssgkùmme, àwwer dìsmol mìt lothrìngische Üssdrìck ùff Plàtt, wie d’Schìeler salwer illüschtrìert hàn. Ìhri Àrweit hìlft mìt, s Kültür- ùn Sprochguet vùn Mosellothrìnge ze verteidiche.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Marie-Thérèse Bitterlin
D’Marie-Thérèse Bitterlin, àlso d’Uschy, wie mr se nannt, ìsch e großi Parsenlichkeit fer d’Férderùng vùn de elsassische Sproch ùn Kültür ìn Hàbsa. Vùn klein àn setzt se sìch ìm Pfàrrgsàngverein ùn ìm Elsasser Theàter in, wo se sìch àls Schäuspìelere ùn Regisseure bsùndersch üsszeichnet. Jedes Johr tuet se mehreri Vorstellùnge ùff Elsassisch ùff d’Bühn brìnge ùn d’Litt kùmme àls zàhlrich. Sie gìbt äu intergeneràtionelli Ùnterrìchte ìn de Résidence Bellevue, wo se Jùng ùn Àlt ìn d’elsassische Sproch infìehrt, dùrich Gedìchter, Lìeder ùn tràditionelli Üssdrìck. Sie het e üsserordentliches Gedachtnis: Sie wùrd àlso àls „lokàles Gedachtnis“ betràcht ùn tuet so d’elsassische Tràditione ùn Sprochguet làwandi hàlte.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Martin Meyer
De Martin Meyer het 1975 s Elsasser Theàter vùn Bollwiller gegrìndt. Zìtterdam het er ìn 41 Lùschtspìeler ùn ìn 5 Einàkter mìt de Kìnder vùm Dorf gspìelt. Vùn 2002 bis 2011 het er äu Jùngi Elsassisch gelehrt ùn het Sketche ùff Elsassisch bi de Vorstellùnge ingfìehrt. Àls àktiver Mìtglìed vùm Lasvostànd tuet er d’Schäuspìeler bim Lehre ùnterstìtze ùn gìbt Àcht ùff d’Qualität vùn de Ùfffìehrùnge. Siner fréiwìlliche Insàtz ùn sini Entschlosseheit, d’elsassische Sproch ùn Kültür de verteidiche, màche ne zueme inschpirìerende Vorbìld fer sini Theàtertrùpp ùn d’gànz Gemeinschàft.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Alicia Klingler
D’Alicia Klinger tuet d’elsassische Sproch ùn Kültür lideschàftlich férdere. Sie salwer reddt Elsassisch, zìtter àss se klein ìsch, ùn jetzt gìbt se dìe Sproch de jìngere Generàtione wittersch. Sie ìsch Schäuspìelere ìm Elsasser Theàter Réschwùch ùn ìm Stàdttheàter ìn Stroßbùrri, wo se Rolle spìelt, wie d’Regionàlsproch zer Galtùng brìnge. Ìn Réschwùch het se àn de Eréffnùng vùnere Tomi-Ungerer-Klàss mìtgemàcht, wo se Frànzeesch, Ditsch ùn Elsassisch d’Schìeler lehrt. Sie nammt äu àn Sandùnge ùff Elsassisch ùff France Bleu Alsace ùn BFM TV teil, wo se debi äu ùnseri Sproch hochhàlt.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Association Culture et Loisirs de Bartenheim
Zìtter Johrzehnte tuet d’ACL vùn Bàrtana s Elsassische verteidiche. Àlles het ìn de sìwwezicher Johr mìt de Kàppesìtzùnga àngfànge, àlso Sketche ùff Elsassisch, wo sìch mìt de lokàle, nàtionàle ùn internàtionàle Àktüàlität bschaftiche. D’Sketche sìnn vùn e pààr Dorfslitt gschrìwwe ùn gspìelt worre. Ìn de Àchtzicher ìsch e Theàterschuel mìt de Kìnder vùm Dorf ùn ànderschwo ìns Lawe geruefe worre. Ìn de Johr 2000 ìsch’s mìtem Grand’Rue Cabaret witterschgànge, ùn mìt Stìcker mìt dréi Àkte, wie Autore vùm Verein ùn vùn üsse gschrìwwe hàn. Hittzedoes gìbt’s ìmmernoch e Trùpp vùn Kìnder, wo vor de Erwàchsene fer ìhri eijene Vorstellùng ùfftratte.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
d'Hùpferdänzer, Ensemble folklorique d’arts populaires
De « Ensemble folklorique d’arts populaires » (d'Hùpfedànzer) vùn Hawenau, wovùn d’Fabienne Ley d’Präsidantin ìsch, schàfft schùn zwànzich Johr dràn, d’elsassische Kültür ze férdere. Àls ehmolichi Koschtümbìldnere, nahjt d’Fabienne Tràchte ùn dankt sìch d’Choreogràfie üss, wie se denoh de Tanzer bibrìngt. D’Grùpp trìtt bi vìele Verànstàltùnge ìm Landel ùff, wie zuem Beispìel àm Mariage de l’Ami Fritz, àm Hopfefescht odder àm Sürkrüttfescht, odder noch ìn Àltersheime odder ùff Massti ùn Kìlwe. Ìhrer Insàtz ìsch e großer Bitroe, fer d’elsassische Brich üssstràhle ze lon ùn d’Regionàlsproch ze schìtze.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
s'Waschbratt Theater
D’Trùpp vùn de Jùnge vùm Waschbratt Theater heisst einfàch de Junge vom Waschbratt Theater ùn dìnne sìnn Schäuspìeler vùn 8 bis 18 Johr. Dùrichs Theàter tuen se s Elsassische àktiv verteidiche. Äu wànn nìt àlli Elsassisch gelaifi ìm Àlldoe redde, strange se sìch àn, fer ùff de Bühn ìn dëre Sproch ze spìele. Sie ware vùn ìhrer Coachin Johanna Walter-Schmitt ùn vùn de Erwàchsene vùn de Trùpp ùnterstìtzt ùn so tuen se ùff de Bühn d’Rolle verkérwere ùn de Gschìcht s Lawe schanke. Do dùrich wùrd s Elsassische ìwwer d’Generàtione làwandi ghàlte, ìn dëre Walt, wo s Digitàle herrscht, ùn äu wànn’s ke Stàndàrdsproch ìsch.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
s'Kleeblattel Theater
Zìtter 1971 tuet de Verein s'Kleeblattel Theater dràn schàffe, d’elsassische Sproch ùn Kültür ùffzebewàhre ùn ze férdere. 1996 ìsch er bi de erschte gewann, wo e Trùpp vùn Jùnge gegrìndt het ùn so de Noochwùchs gsìchert het. Mìt ìwwer 80 Mìtglìeder màcht s Theàter àn große Verànstàltùnge mìt. 2023 sìnn dànkem Theàter 8 Trùppe vùn Jùnge, wie Elsassisch redde, ìn Kùtzehüse zsàmmegkùmme ùn so sìnn bi dëre Gelajeheit ewwene 70 Jùngi ùffgetratte. 2024 het s Theàter ànere „Elsassische Wùch“ mìt de Gemeinegemeinschàft Süür-Pachelbrùnn mìtgemàcht, wo 7 Trùppe vùn dëre Gejed ùff de Bühn eini nooch de àndere gspìelt hàn, ùn dìs vor ùngfahr 250 Züschäuer.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Troupe théâtrale de Bettwiller
D’Troupe théâtrale de Bettviller setzt sìch àktiv in, fers Plàtte ze férdere ùn ze schìtze, ùn dìs vor àllem dùrich ìhri Vorstellùnge. Àll ìhri Stìcker, wo de Präsidant Yves Osché schribt, hàn bime vìelfaltiche Püblikùm Erfollig; So sìnn ewwene 2 700 Züschäuer ìn de letschte Saison gezählt worre. Zìel devùn ìsch ze zeije, àss d’regionàle Sproch ùn Kültür làwandi ùn gschätzt bliwe. D’Vostellùnge kànn mr ùff YouTube lueje, so wie ùnter ànderem ìhrer letschte Erfollig „Ihr Kinderlein Kommet“.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Ville de Wissembourg
D’Stàdt Weissebùrch màcht äu mìt, wànn’s heisst, d’elsassische Sproch ùn Kültür ze schìtze ùn ze verteidiche. S Elsassische, d’Muetersproch vùn ìhrem ehmoliche Maire, wùrd dùrich zweisprochichi Klàsse vùm Kìndergàrte bis ìns Lycée gférdert, so wie dùrich Lehr- ùn Sportüsstüsch ìwwer d’Granz ùn Pàrtnerschàfte mìt Ditschlànd ìm Bereich vùn de Gsùndheit, vùm Tùrismùs ùn vùn de noochhàltiche Mobilität. D’Stàdt ùnterstìtzt äu vìel zweisprochichi Kültürprojakter: Festival, Vorstellùnge, Üssstellùnge ùn kìnschtlerischi Initiàtive. De Dìchter- ùn Bäämwaj mìt Texte ùff Elsassisch ùn Ditsch zeijt, wie tìef d’Regionàlsproch ìm nàtürelle ùn kültürelle Ergbuet verwùrzelt ìsch. Zuem Schlùss zeijt de Stàdt-Intranet, wo Wis im Sock heisst, wie àrich s Elsassische zuem Àlldajliche vùn de Gemein gheert.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
-
Ville de Saverne
D’Stàdt Zàwwere ìsch d’erscht, wie ìhri Charta fer d’Regionàlsproch àngenùmme het. Die zeijt ìhrer stàrike Insàtz fers Elsassische ùn zählt vìel Màßnàmme, fer ùnseri Sproch ze férdere.
S Zàwwermer Gebìet profìtìert äu vùn Initiàtive, wo d’Europäische Kérwerschàft Elsàss ùnterstìtzt, wie zuem Beispìel d’zweisprochiche Bschìlderùng. Dìs verstärikt äu d’Sìchtbàrkeit vùm Elsassische ìm éffentliche Räum.
Ùn nàtirli welle mr de Stàdt Zàwwere dànke, fer ìhrer harzliche Empfàng vùn de Inwéihùngsfeschtlichkeite vùm Frìehjohr fer ùnseri Sproch 2026.
Photo : Laurent Khrâm Longvixay / OPLA
